خانه / دوره اول آموزش متوسطه / پایه هفتم / در دود سیگار چه ترکیبهای سمی ای وجود دارد؟

در دود سیگار چه ترکیبهای سمی ای وجود دارد؟

اطلاعات جمع آوری کنید علوم هفتم صفحه ۱۲۶ فصل ۱۵
به صورت گروهی در مورد یکی از پرسشهای زیر اطلاعاتی را جمع آوری، و گزارش آن را در کلاس ارائه کنید.
ــ در دود سیگار چه ترکیبهای سمی ای وجود دارد؟

 

هر نخ سیگار حاوی مواد مختلفی است. اگرچه در نگاه اول سیگار تنها حاوی توتون و کاغذ است اما در واقع مواد گوناگون دیگری نیز در یک نخ سیگار وجود دارند. به توتون موجود در سیگار مواد شیمیائی خاصی اضافه می شود که در بین مردم به اسانس معروف هستند. این افزودنی های شیمیائی باعث ایجاد طعم خاص هر سیگار می شوند. برای چسباندن لبه های کاغذی که توتون در داخل آن پیچیده شده است از چسب استفاده می شود. اگر به بدنه سیگار خودتان توجه کنید خطوط آبی رنگ بسیار نازکی را می بینید که در تمام طول بدنه سیگار دورتادور محیط سیگار را دربر گرفتهاند، این خطوط حاوی ترکیبات گوگرد هستند که برای دوام و پایداری آتش نوک سیگار در فاصله زمانی بین دو پکی که به سیگار می زنید تعبیه شده اند. تمامی موادی که در بالا به آنها اشاره شد به همراه توتون طی فرآیند سیگار کشیدن می سوزند و دود سیگار ترکیبی از مواد گوناگون است که ازسوخت ناقص برگ توتون حاصل می شود. دمای نوک مشتعل سیگار ۹۰۰ درجه سلسیوس است.
سوختن توتون در این دمای بالا یک سوختن معمولی نیست و از سوخت ناقص اجزاء توتون مواد شیمیائی مختلفی تولید می شود. عالوه بر این دود حاصل از سوختن توتون در حین عبور از بدنه سیگار برای رسیدن به دهان فرد سیگاری بر روی توتون های بین راه رسوب می کند و با رسیدن آتش سیگار به توتون های حاوی رسوب مواد تولید شده از سوختن قبلی مجدداً آنها می سوزند که این سوختن مجدد موجب تولید مواد جدیدتری می شود و این چرخه تا اتمام مصرف یک نخ سیگار ادامه می یابد و تکرار می شود. چنانچه مالحظه فرمودید ترکیبات موجود در یک سیگار در طی فرآیند کشیدن سیگار بصورت چندین بار می سوزند و هربار از سوختن آنها موادجدیدی تولید می شوند. لذا دود حاصل از سوختن توتون در سیگار و سایر مواد دخانی، واجد بیش از ۴۰۰۰ ماده شیمیائی است که از این میان بیماریزائی ۴۰۰ ماده به اثبات رسیده است که بیش از ۴۰ مورد از آنها سرطانزا هستند.

جریان دود سیگار از سه قسمت تشکیل می شود :

  • جریان دود اصلی: این قسمت از دود سیگار، بخشی از دود است که از درون سیگار و از البالی توتون ها عبور می کند و پس از آن وارد دهان فرد سیگاری و به دنبال آن وارد ریه فرد سیگاری می شود. این قسمت از دود سیگار موجب بروز بیماری ها در فرد سیگاری می شود.
  • جریان دود فرعی: این قسمت از دود سیگار، دودی است که مستقیما از نوک روشن و مشتعل سیگار وارد هوا می شود و توسط اطرافیان فرد سیگاری استنشاق می گردد و موجب بروز بیماری های مختلف در آنها می شود. غلظت بعضی از مواد سمی موجود در دود فرعی چندین برابر دود اصلی و دود حاصل از بازدم فرد سیگاری بدنبال پک زدن به سیگار است و این سموم آثار زیانبار متعددی را برای اطرافیان فرد سیگاری به همراه دارند.
  • جریان دود باز دمی: جریان دودی است که هنگام بازدم پس از پک زدن به سیگار از ریه فرد سیگاری خارج می گردد و وارد محیط میشود و توسط اطرافیان فرد سیگاری نیز استنشاق میشود. اگرچه به علت تبادل بخشی از مواد سمی موجود در دود سیگار در ریه فرد سیگاری با جریان خون وی غلظت مواد سمی در این جریان دود کمتر از دو جریان دیگر است اما مواد جدیدی از جمله ترکیبات نیتروزآمین تحت تاثیر آنزیم های ریوی ساخته و به این ترکیب دود اضافه میشوند. چنانکه میدانید نیتروزآمینها مهمترین عوامل خطر ایجاد سرطان های دستگاه گوارش هستند.

اکنون به توضیح تعدادی از مواد موجود در دود سیگار و عوارض زیانبار آنها بر سلامتی فرد سیگاری می پردازیم :

مونواکسید کربن(CO) :
مونواکسید کربن یگ گاز ّسمی است که در انتقال و مصرف اکسیژن تداخل می کند. میل ترکیبی مونواکسیدکربن با هموگلوبین که مسئول انتقال اکسیژن از ریه به بافتها و اعضای بدن است؛ ۲۰۰ برابر میل ترکیبی اکسیژن با هموگلوبین است. بنابراین در صورت حضور همزمان اکسیژن و مونواکسیدکربن در مجاورت هموگلوبین، این ّماده تمایل بیشتری به اتصال با مونواکسیدکربن دارد و ظرفیت حمل اکسیژن هموگلوبین در این حالت کاهش می یابد. چون دود سیگار حاوی ۶ -۲ درصد مونواکسیدکربن است، سیگاری ها غلظتهای بالائی از این ماده را استنشاق می کنند و درنتیجه سطح کربوکسی هموگلوبین (ماده حاصل از ترکیب مونواکسیدکربن و هموگلوبین)در خونشان از غیر سیگاری ها بسیار باالتر است بطوریکه سطح کربوکسی هموگلوبین در خون غیر سیگاری ها ۱ درصد و در خون سیگاری ها بسته به تعداد سیگار مصرفی بین ۱۵ -۲ درصداست. کربوکسی هموگلوبین موجود در خون سیگاری ها موجب کاهش ظرفیت اکسیژن رسانی خون سیگاری ها به بافتها و اعضا می شود و این خود کاهش اکسیژن در بافتها و اعضا می شود که دلیل کبودی لبها و ناخنها و سایر مخاط های افراد سیگاری شده همچنین بطور مستقیم به دیواره عروق صدمه می زند و موجب افزایش خطر لخته شدن خون در داخل عروق فرد سیگاری و بدنبال آن بروز سکته قلبی و مغزی می شود.

نیکوتین :
نیکوتین یک ماده شیمیائی موجود در برگ توتون است که هم در دود ناشی از سوختن توتون در سیگار و سایر انواع کشیدنی مواد دخانی موجود است و هم در انواع جویدنی توتون در شیره حاصل از جویدن توتون وجود دارد. نیکوتین ماده ای بسیار سمی است که تزریق تنها ۶۰ میلی گرم از آن در خون که معادل یک قطره بزرگ نیکوتین است، موجب مرگ انسان یا هر موجود زنده دیگری می شود. هم اکنون از نیکوتین در حشره کشها استفاده می شود. نیکوتین با تحریک ترشح موادی به نام کاته کوالمین در بدن موجب بالا رفتن ضربان قلب و به دنبال آن فشار خون فرد سیگاری میشود. همچنین نیکوتین موجود در توتون به واسطه همین مواد یعنی کاته کوالمین ها موجب افزایش مختصری در قند خون نیز می شود. بنابراین وقتی فرد سیگاری کسل و خواب آلود یا غمگیناست سیگار کشیدن با باالبردن فشار خون و قند خون باعث می شود تا فرد سیگاری احساس کند که سر حال آمده است.

قطران:
خطرناک ترین ماده شیمیائی موجود در دود سیگار قطران است. در واقع قطران شناخته شده ترین ماده سرطانزای موجود در جهان است و عامل اصلی ایجاد سرطان ریه و بسیاری از بیماری های ریوی در سیگاری ها همین ماده است. قطران موجب فلج مژک های تنفسی در راههای هوایی می شود و به این ترتیب مانع پاکسازی ریه از سموم و ناخالصی ها و آلودگی های موجود در دود سیگار و هوای استنشاقی می گردد. قطران با تاثیر مستقیم خود بر کیسه های هوائی موجب تخریب این کیسه ها و کاهش کارآئی سیستم تنفسی می شود. همچنین قطران با تضعیف سیستم ایمنی بدن موجب کاهش توان دفاعی بدن رای مقابله با میکروب ها می شود. لذا سیگاری ها بیشتر از غیر سیگاری ها به بیماری ِ های عفونی از جمله عفونت ریه یا پنومونی، سل و ایدز مبتال می شوند .

دانلود فایل مقاله در قالب ورد word

در دود سیگار چه ترکیبهای سمی ای وجود دارد؟

همچنین ببینید

در افراد سیگاری چه بیماریهایی شایعتر است؟

اطلاعات جمع آوری کنید  ــ در افراد سیگاری چه بیماریهایی شایعتر است؟ رابطه سیگار و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.